Speluitleg

Met dank aan catrie_s [at] hotmail [dot] com (Sala Catrie)

Het culturenspel is een spel waarin vier culturen
meespelen

Elke cultuur heeft zijn eigen regels en afspraken op het gebied van handel,
leiderschap, communicatie, lichaamstaal, (eigen)aardigheden. In het spel vinden er
verschillende ronden plaats waarin de cultuur gespeeld wordt en er vanuit elke cultuur
reizigers naar de ander culturen gaan. De reiziger proberen deel te nemen aan de cultuur.
Deze reiziger rapporteren na elke ronde terug wat volgens hen de regels van de cultuur
zijn. De volgende reiziger moet proberen meer of volledig te integreren in de ander
cultuur. Na afloop van het spel is het de bedoeling dat de regels en gebruiken op een
rijtje worden gezet en dat er gesproken wordt over normen, waarden en gebruiken in andere
culturen en hoe het is om in of buiten een cultuur te staan.

Het spel wordt als volgt gespeelt.

• Er is een korte (5 min) centrale uitleg van het spel.
• De troep wordt opgedeeld in 4 groepen van 7 en maximaal 9 deelnemers. De groepjes gaan
  uit elkaar naar verschillende ruimten of in ieder geval plekken waar men elkaar niet kan
  zien. Met elke groep gaat een leider mee.
• Nu krijgen alle deelnemers een papier met de uitleg van 'hun' cultuur. Ze mogen dus
  niets afweten van de culturen die de andere krijgen. De deelnemers kunnen nog vragen
  stellen over de cultuur. Daarbij is het belangrijk dat de leider de afspraken rondom de
  cultuur goed bewaakt en duidelijk aangeeft dat er geen regels o.i.d. bij verzonnen worden.
• Belangrijk is het dat de deelnemers daarna de gebruiken van de cultuur oefenen. Hierbij
  moet er door de leider opnieuw goed opgelet worden dat de regels van de cultuur goed
  ingeoefend worden en dat er geen bij-aspecten verzonnen worden. Houdt er als leider ook
  rekening mee dat iedereen een keer reiziger moet zijn zodat (als deze in de cultuur
  aanwezig is) ook de rol van leider door meerdere ingeoefend moet worden.
• Bepaal met de ploeg wie als eerste, tweede, en derde gaat reizen en naar welke cultuur
  de reis gaat.
• Bij elkaar is hier 20 minuten de tijd voor.

• Daarna worden er drie ronden gespeeld waarin vanuit elke cultuur 1 reiziger naar een
  andere cultuur gaat. Dus per cultuur 3 reizigers en 4 a 6 spelers. (in totaal zijn er dan
  12 reizigers) Een ronde duurt 5 minuten. Belangrijk is om strak aan deze tijd te houden.
  Hoe langer je ergens bent hoe meer je oppikt. Tevens maakt het, het spel op deze wijze
  eerlijker iedereen kan even lang kijken en proberen.

• Bij het begin van elke ronde is er een start signaal, de reizigers gaat reizen ieder
  naar een andere cultuur. (dus een deelnemer uit cultuur 1 naar cultuur 2, 1 deelnemer uit
  1 naar 3, en 1 deelnemer uit 1 naar 4 en zo ook met de dn uit de ander culturen). Voor de
  start van de ronde wordt bepaald wie naar welke cultuur gaat.

• Gedurende 5 minuten spelen de speler hun spel en proberen de reizigers deel te nemen aan
  de cultuur. Maakt hij een fout dan wordt hij door de leider aan de deur gezet en moet hij
  eerst een andere cultuur gaan proberen voor hij terug mag komen. De reizigers mogen
  onderling niet met elkaar praten. (zij komen immers ook uit verschillende culturen en
  kennen elkaar dus niet (een Japanner gaat ook niet zomaar met een Brit staan praten als ze
  in Afrika zijn).
• De leider stimuleert de reizigers om actief te experimenteren. Houdt als leider wederom
  in de gaten dat de regels van de cultuur in stand blijven.

• Als de 15 minuten om zijn volgt er een signaal en keren alle reizigers terug naar hun
  eigen cultuur. Daar rapporteren ze wat hun bevindingen waren. Wat was volgens hen goed en
  wat was volgens hen fout om te doen in de andere cultuur.

• Na enkele minuten is dit voltooit en wordt er weer een signaal gegeven waarop de
  volgende reizigers gaan reizen.

• Het spel herhaald zich.

• Er vinden opnieuw terugmeldingen plaats volgens het zelfde systeem.

• Weer gaan er reizigers op pad.

• De terugmelding is nu uitgebreider. De deelnemers gaan met elkaar op papier (flap)
  zetten wat hun bevinden zijn, wat volgens hen de regels van de andere cultuur zijn en wat
  je moet doen/kunnen om volledig te integreren in deze cultuur.
• Als leider bewaak je de tijd, geef eventueel ook leiding aan de discussie.

• Nu komen alle culturen bij elkaar en wordt gekeken hoeveel regels er inderdaad kloppen,
  herkent zijn.

• Daarna volgt de nabespreking

  • Hoe was het om reiziger te zijn?

    • De ander niet te begrijpen?
    • Buiten gesloten te worden?
    • Alleen te zijn?
    • enz

  • Hoe was het om speler te zijn?

    • Met meerdere te zijn?
    • De ander buiten te (mogen) sluiten?
    • In een enkele cultuur gepest te worden
    • enz

Cultuur 1 - Handel drijven

De cultuur waarin jij leeft is een harde mannen wereld. Alles moet vlug,
vlug. Tijd voor een goede introductie is er niet. Dan gaat er namelijk te veel tijd
verloren voor dat wat er daadwerkelijk belangrijk is; het handel drijven.

Ieder deelnemer aan deze cultuur heeft meerdere aandelen en zijn enige doel is er zo
snel mogelijk meer te krijgen. Dit is dan ook HET doel wat jij je voor ogen hebt bij elk
contact met een ander.

De regels voor de handel:

• Loop gehaast op elkaar af.
• Geef elkaar vlug de linker hand maar kijk de andere niet aan.
• In je rechterhand heb je je handelswaar, aandelen
• Noem je initialen (Dus Kees de Wit zegt K.W.)
• Knik kort en kijk elkaar vluchtig aan en keer daarna je blik weer op de aandelen.
• Mannen en vrouwen onderling handelen eerlijk.
• Diegene die een naam heeft die alfabetisch eerst komt krijgt 2 aandelen en geeft de
  ander er 1 terug (dus stel dat K.W. handelt met J.J. dan krijgt J.J. twee aandelen van
  K.W. en geeft er 1 terug aan K.W.)
• Mannen met vrouwen handelen niet, vrouwen moeten altijd 1 aandeel aan de man afstaan.
• Als vrouwen onderling handelen blijven ze elkaars initialen noemen (dus Gerda Brink en
  Willeke de Groot praten door elkaar heen en blijven zeggen G.B.W.G.G.B.W.G.G.B.enz).
• Mannen echter houden het bij het 1 keer noemen van de eigen initialen.
• Mannen met vrouwen, noemt de man 1 keer zijn initialen en de vrouw 2 keer de hare.
• Is de deal beklonken kijk je elkaar aan en tikt de ander vlug op de linker schouder en
  loop je gehaast weg om zo snel mogelijk weer met de volgende te gaan handelen.
• In deze cultuur is er ook een leider (altijd een man). Handelen met de leider doe je
  niet hij krijgt altijd een aandeel. Verder verloop het contact het zelfde als met de
  anderen.
• Deze leider geeft ook aandelen weg. Alleen als je zelf geen aandelen meer hebt. Hiervoor
  moet je (als vrouw zijnde) hem je rechterhand geven en hem dan heel snel 3 keer op zijn
  rechter schouder tikken. Mannen geven hem ook de rechter hand en tikken hem 3 keer op zijn
  linker schouder.
• Behalve het uitspreken van de initialen wordt er in deze cultuur niet gesproken.

Gaat de reiziger deelnemen en doet hij iets fout, negeer hem dan (breek het contact
zonder enige toelichting af) en loop vlug naar iemand waar je wel handel mee kan drijven.
De reiziger houdt zich niet aan de regels met hem wil je niet eens handelen. De leider van
de groep zal de reiziger uit de cultuur verwijderen. Het is zijn taak de reizigers in het
oog te houden. Als je groep groot genoeg is kan je hiervoor een wachter aanstellen.

Hou je precies aan de regels van jouw cultuur en verzin geen regels of gebaren bij.

De reiziger krijgt bij binnenkomst net zoveel aandelen als de deelnemers aan de cultuur
zelf ook hebben.

Cultuur 2 - Kennismaken

Binnen deze Cultuur is de wijze van kennismaken met elkaar een heel
ritueel die zorgvuldig en op het gemak uitgevoerd dient te worden.

Iedereen binnen deze cultuur draagt een hoofddeksel

Mannen ontmoeten elkaar

• Loop op elkaar af, ga dicht bij elkaar staan maar kijk elkaar niet aan. (er kan maar net
  een vuist tussen jullie in)
• Pak elkaar met de rechterhand bij de rechter onderarm.
• Knik naar elkaar en noem elkaars naam in de taal van de cultuur.
• Nu kijk je elkaar aan (dit is dus voor het eerst tijdens de hele ontmoeting.)
• Wissel met je linkerhand het hoofddeksel uit
• Laat elkaar los en doe een forse stap naar achteren.
• Geef met je linker hand het hoofddeksel weer terug, pak hem met je rechter hand aan
• Knik naar elkaar en loop weg.
• Je gaat nu met een ander kennismaken.

Vrouwen ontmoeten elkaar

• Loop op elkaar af, ga dicht bij elkaar staan maar kijk elkaar niet aan. (er kan maar net
  een vuist tussen jullie in)
• Pak elkaar met de linkerhand bij de linker onderarm.
• Knik naar elkaar en noem elkaars naam in de taal van de cultuur.
• Nu kijk je elkaar aan (dit is dus voor het eerst tijdens de hele ontmoeting.)
• Wissel met je rechterhand het hoofddeksel uit
• Laat elkaar los en doe een forse stap naar achteren.
• Geef met je rechter hand het hoofddeksel weer terug, pak hem met je rechter hand aan
• Knik naar elkaar en loop weg.

Mannen en vrouwen ontmoeten elkaar

• Mannen en vrouwen die met elkaar kennis maken doe dit op de wijze als bij de vrouwen.

Deze cultuur heeft een leider. Maak je kennis met de leider dan doe je dit op de wijze
die hoort bij het geslacht van de leider.

De leider is te herkennen aan het achterste voren dragen van het hoofddeksel.

Gaat de reiziger deelnemen en doet deze iets fout dan breek je gelijk het contact af en
loop je weg. De leider van de groep zal de reiziger uit de cultuur verwijderen. Het is
zijn taak de reizigers in het oog te houden. Als je groep groot genoeg is kan je hiervoor
een wachter aanstellen.

Binnen de taal van deze cultuur spreek je elke a of e in je naam uit met een o

Dus Pieter wordt Piotor en Dennis wordt Donnis.

Houdt je precies aan de regels, verzin geen gebaren bij. Behalve het noemen van de
namen wordt er in deze cultuur niet gesproken.

Cultuur 3 - Koffie

Binnen deze cultuur drinken we koffie, we spreken over van alles.

Het is hier gezellig, we gaan vlot en joviaal met elkaar om.

• Het is binnen deze cultuur verboden om met elkaar te spreken over
• de koffie
• het weer
• de jeugdbeweging.

• Doet de reiziger dit wel dan breek je acuut het contact af. De leider van de groep zal
  de reiziger uit de cultuur verwijderen. Het is zijn taak de reizigers in het oog te
  houden. Als je groep groot genoeg is kan je hiervoor een wachter aanstellen.

• Er staat een zandloper een beetje verdekt opgesteld in de ruimte.
• Is deze zandloper afgelopen dan wissel je nonchalant van plaats en knoop je een gesprek
  aan met iemand anders.

• Begin nooit zelf met een reiziger te praten. Stel je niet voor aan de reiziger. Reageer
  niet op zaken als een hand geven of een hand opsteken. Dit doe je wel met mensen uit je
  eigen cultuur.

• Je zit in principe altijd. (behalve dus als de zandloper is afgelopen en je van
  gesprekspartner wisselt)
• Je hebt je eigen kopje. Praat je, dan heb je het kopje vast. Luister je dan zet je het
  kopje weg.
• Je hebt het kopje in je linkerhand en met duim, middelvinger en wijsvinger vast.
• Je zit altijd met je benen op een of andere wijze over elkaar.

Neemt de reiziger op de juiste wijze deel dan ga je een enthousiast gesprek met hem
aan.

• De reiziger moet dus VOORALEER JE MET HEM SPREEKT:
• Goed zitten
• Kopje juist gebruiken
• Niet over de verboden onderwerpen spreken
• Zich niet voorstellen
• Wisselen met de zandloper mee
• Niet praten met de lezende speler

Fouten zijn fataal en betekenen direct negeren.

Cultuur 4 - Geloven

Deze cultuur speelt zich af binnen het geloof in 'het blauwe oog'. Zij
noemen zichzelf "Blauwogen"

Blauwogen geloven in de kracht van de blauw oogigen. Mensen met blauwe ogen hebben de
macht en de kracht om de wereld te leiden.

Hijzij met blauwe ogen mag alles doen wat hij/zij wil doen en nooit zal hem een
strobreed in de weg worden gelegd. Hij/zij kan je wat afpakken, je een tik(je) geven, lomp
of stom doen, je uitschelden enz, alles mag.

Hij/zij kan dit ook bij de (niet blauw ogige) reizigers doen.

Als je geen blauwe ogen hebt mag je hier niet op reageren. Je kijkt nederig naar
beneden. Gaat een stukje achteruit met je stoel, knikt en kijkt weg.

Mensen met blauwe ogen gaan onderling normaal met elkaar om, mensen die dit niet hebben
doen dit onderling ook.

Jullie zitten in een kring rond een tafel.

Jullie spelen het spel "Pampelen".
  Elk om beurt zeg je "Blauwoog zegt…" (in plaats van "Mijn tante
zegt". Als iemand met blauwe ogen een commando geeft dan voer je het uit, zegt iemand
met een ander kleur ogen het commando dan voer je dit niet uit.

Na een rondje 'Pampelen' stop je even om de ruimte te hebben kort met elkaar te
spreken. Je praat dan eigenlijk over niets met elkaar (niets zeggende onderwerpen) Het
enigste wat mensen met blauwe ogen in deze situatie doen is de mensen zonder blauwe ogen
vernederen/uitschelden.

Op een gegeven moment wordt er een signaal geven en door jullie het spel hervat.

Een reiziger met blauwe ogen moet zich dus ook 'asociaal' opstellen, heeft de reiziger
geen blauwe ogen dan is hij ook nederig.

Ook wordt het commando van een reiziger met blauwe ogen wel opgevolgd en dat van een
reiziger zonder blauwe ogen niet.

Neemt de reiziger niet op de juiste wijze deel dan verzoek je hem van tafel te gaan en
pas de volgende ronde van het spel weer deel te nemen.

De leider van de groep (met blauwe ogen) zal de reiziger uit de cultuur verwijderen.
Het is zijn taak de reizigers in het oog te houden. Als je groep groot genoeg is kan je
hiervoor een wachter aanstellen.

Doel
inleven in vreemde kulturen

Omschrijving
Het culturenspel is een spel waarin vier culturen meespelen.
De leden proberen deel te nemen aan de cultuur.