Nee, we gaan hier geen wereldschokkende voorspellingen doen voor 2012. Wie de toekomst wil voorspellen, moet vooral naar het verleden kijken. We vertrekken daarom vanuit 2011 en zien welke ontwikkelingen meest potentieel hebben en wat de grote uitdagingen voor het komende jaar zullen zijn.

1. Streamen wordt het nieuwe downloaden

In november van dit jaar lanceerden Spotify, Deezer en Simfy hun diensten in ons land. Met deze online toepassingen kun je muziek 'streamen': beluisteren zonder dat je het bestand zelf moet downloaden. De eerste uren zijn gratis en voorzien van reclame. Wie betaalt, kan onbeperkt en zonder reclame miljoenen muzieknummers afspelen. We zagen nog maar weinig jongeren bereid om hier ook effectief een betalend abonnement op te nemen, maar het nieuwe speelgoed sloeg duidelijk wel aan, en zal in 2012 ongetwijfeld nog veel meer (jonge) zieltjes voor zich winnen.

Ook voor films en series zien we hetzelfde fenomeen. Sinds YouTube eerder dit jaar de maximum tijdslimiet van 10 minuten voor youtubefilmpjes afschafte, duiken steeds vaker volledige tv-programma's en series op de populaire videosite op. En wie googelt op 'stream movies online' krijgt meteen al een paar honderd websites waarop je de meest recente series en films gratis (maar illegaal) kunt bekijken zonder dat je ze hoeft te downloaden. De kans dat er over vijf jaar niemand nog met 20.000 mp3's en 5000 filmbestanden op zijn computer staat, is dus wel vrij reëel.
 

2. Fake nieuws stimuleert bronnenkritiek?

Iedereen die met mediawijsheid bezig is, staat in 2012 voor een zeer grote uitdaging. Meer dan ooit zal het nodig zijn om jongeren er attent op te maken om kritisch met bronnen om te gaan. Als er één online trend was in 2011 die er met kop en schouders bovenuit stak, waren dat wel de nieuwsblogs die op een zeer waarheidsgetrouwe en tegelijk geniale manier fake nieuws de wereld in sturen. De Rechtzetting moet veruit de bekendste zijn. Maar ook De Raaskalderij en de lokale nieuwsagentschappen van TV Olen en TV Ekkergem deden ons in 2011 vaak krom liggen van het lachen.

Belangrijker aan dit fenomeen is dat het fenomeen geregeld ook tot verontwaardigde reacties van lezers leidde die niet meteen doorhadden dat het om een parodie ging. Stel je voor wat dat betekent als een nieuwe generatie jongeren straks gaan googelen om verhandelingen en huistaken te maken?

3. Betalen wordt nooit meer hetzelfde

Netlog en Facebook experimenteren er al een tijdje mee, maar zonder veel succes. In 2012 wil ook Google zich mengen in de strijd van de internetcredits. In 2011 mochten we verder ook nog aan ons internetwoordenboek toevoegen: 'mobile banking' (overschrijvingen doen via een app op je smartphone) en 'scashen' (kleine bedragen via je gsm uitwisselen tussen vrienden - als je KBC klant bent, tenminste).

Laat dit misschien veeleer een ijdele hoop zijn dan de vaststelling van een trend: Dat er in 2012 eindelijk fundamenteel en op grote schaal eens iets gedaan wordt met die alternatieve online credits en currencies.

4. Kleinere sociale netwerken

Na mislukte experimenten met Orkut, Wave en Buzz, was 2011 het jaar waarin Google met Google+ eindelijk een volwaardig sociaal netwerk op de wereld losliet. Een half jaar na de lancering lijkt het enthousiasme al wat gaan liggen. Of het ook echt potten kan breken, zal in 2012 dus nog moeten blijken. 

Met de lancering van Google+ werd een tendens ingezet die wel eens de belangrijkste voor het komende jaar zou kunnen zijn: een evolutie waarin we ons profiel opnieuw hoofdzakelijk voor onszelf en onze beste vrienden gaan gebruiken.

Met de introductie van de Timeline wil Facebook ook al haar gebruikers de mogelijkheid bieden om van hun persoonlijke profiel echt hun levensverhaal te maken.

Als deze tendens van personalisering zich doorzet, kan Path misschien wel potten breken. Path is een netwerk dat je enkel mobiel kunt gebruiken, en waarbij je maximum 50 contacten kunt hebben. Dat wordt dus kiezen wie je 50 beste vrienden zijn. Vergelijk het met je eerste gsm: je had 100 telefoonnummers die je kon opslaan, en als je een nieuw contact wou toevoegen, moest je iemand uit je lijst verwijderen.
 

5. Ieder zijn app!

2011 was het jaar waarin de iPads en andere tablets zachtjesaan hun weg vonden naar menig huiskamer. Ook in het jeugdwerk doken her en der op vergaderingen al tablets op. Om gemakkelijk notities te nemen of om een beleidstekst te raadplegen.

Toch moeten we eerlijk zijn: het aantal Vlaamse/Belgische apps was begin 2011 eigenlijk nog bedroevend laag. Intussen is daar verandering in gekomen dankzij uitstekende apps van DeRedactie, De Standaard, Dagelijkse Kost, Humo, ... Toch kijken wij vooral uit naar interactiviteit tussen je iPad, je telefoon, laptop en tv-toestel. Een beetje zoals IBBt toont in onderstaand filmpje. En zou 2012 dan geen fantastisch jaar kunnen zijn om dit soort toepassingen op grote schaal op de markt te brengen?