Op de eerste internationale 'e-youth conferentie', vandaag en morgen in Antwerpen, stellen experts uit zestien landen alles samen meer dan honderd onderzoeken voorstellen voor over de impact van de nieuwe technologieën ons gedrag en sociaal functioneren. De organisatie is in handen van de Universiteit Antwerpen en het Universitair Centrum Sint-Ignatius Antwerpen.

De Universiteit Antwerpen (UA) stelde gisteravond al de eerste resultaten van een eigen onderzoek naar jongeren online voor. Daarvoor bevroegen ze net geen duizend 10- tot 19-jarigen over de risico's en kansen die het internet biedt voor kinderen en jongeren.

Sexting

Achttien procent ontving ooit al een naaktfoto op zijn of haar gsm. 'Dat percentage strookt met de cijfers uit andere studies', zegt Michel Walrave, professor Communicatiewetenschappen aan de UA. 'Ze schommelen tussen 15 en 20 procent. De huidige jongeren zijn sowieso heel open. Je merkt dat ook aan de info over zichzelf die ze online zetten. Alleen kan je je afvragen of ze goed beseffen wat de gevolgen van die openheid kunnen zijn.'

Eén op de vijf jongeren ontving al naaktfoto's op zijn gsm. 'Sexting' is een wereldwijde hype, maar niet zonder gevaar. 'Sexting' is een samentrekking van sex en texting, Engels voor sms'en. De term dook vijf jaar geleden voor het eerst op in de Britse krant Sunday Telegraph. Intussen heeft het fenomeen zich verspreid over het grootste deel van de wereld.

Kinderrechtencommissaris Bruno Vanobbergen is niet verrast door de cijfers. 'Het is een realiteit. Uit vorig onderzoek blijkt dat meer jongens dan meisjes foto's doorsturen via hun gsm. Het spijtige aan dit soort studies is dat alles op één hoop wordt gegooid. Als we weten welke groep jongeren in de problemen komt door zulke foto's door te sturen, dan moeten we daar iets aan doen.'

'Maar ik hoed mij ervoor om hierover moord en brand te schreeuwen. Het is normaal dat jongeren gebruik maken van internet en gsm om op seksueel vlak te experimenteren. We moeten het fenomeen bespreekbaar maken binnen de opvoeding en in het onderwijs, maar we moeten zeker niet beginnen te roepen dat ze dat absoluut niet mogen doen. Sterk moraliserend te werk gaan helpt nu eenmaal niet.'

Elkaar prikkelen

Walrave onderscheidt drie soorten van sexting. 'Soms gebeurt het binnen een intieme relatie. Soms is die er nog niet en doen jongeren het om elkaar te prikkelen. Of jongeren maken die naaktbeelden in het geniep, om ze te delen met klasgenoten of op socialenetwerksites te zetten.'

In dat laatste geval leidt sexting tot cyberpesten. Dat gebeurt ook met beelden die gemaakt zijn in een vertrouwensrelatie. Als die eindigt, kunnen ze verspreid worden door één van de twee ex-partners. 'En dan kunnen ze heel lang blijven nazinderen', aldus Walrave. Soms met zeer zware gevolgen.

Er is bijvoorbeeld de zaak-Jessica Logan. Het Amerikaanse meisje stapte in juni 2008 uit het leven. Ze was achttien. Haar ex-vriendje had een naaktfoto die zijzelf hem tijdens hun relatie had verstuurd, verspreid via e-mail. Logan werd de weken daarna bestookt met haatberichten: 'hoer', 'pornokoningin', dat soort verwijten.

Sindsdien zijn in onder meer de VS al meerdere minderjarigen voor de rechtbank moeten verschijnen én veroordeeld als 'seksueel delinquent' na sextingsessies. Die veroordelingen waren geïnspireerd door de wet op kinderpornografie. Die stelt dat minderjarigen die pornografisch materiaal doorsturen naar andere minderjarigen, strafbaar zijn.

Maar het voorbije jaar is de kritiek op die zienswijze gestaag gegroeid. Jongeren van 14, 15 jaar behandel je niet als volwassen criminelen, vinden veel juristen. Verschillende staten voerden al wetswijzigingen door. In Vermont mogen 13- tot 18-jarigen bijvoorbeeld wel naaktbeelden uitwisselen als ze daar allebei mee instemmen, maar ze mogen ze niet verder verspreiden.

In ons land zijn er nog geen gevallen geweest die een evaluatie van de wetgeving nodig maken.

Bron: Het Nieuwsblad (27/05/2010)