Voedselallergie
is een reactie van het immuunsysteem na inname van een voedingsmiddel of één van de bestanddelen in dit voedingsmiddel. Deze reactie treedt op wanneer een vreemd eiwit, allergeen genoemd, ons lichaam binnenkomt. Het immuunsysteem reageert door antilichamen te produceren die zich koppelen aan antigenen en deze deactiveren. Daardoor ontstaan neveneffecten zoals niezen, hoesten, jeuk, loopneus, enz...
Voedselintolerantie

Intolerantie heeft - in tegenstelling tot voedselallergie - niets te maken met het immuunsysteem. Zij is vaak toe te schrijven aan een tekort aan een bepaald enzym of een verhoogde gevoeligheid voor een bepaald bestanddeel

Gluten
De gebruikelijke verboden granen zijn: tarwe, gerst, rogge en haver. Er zijn echter nog andere verboden producten zoals durum en semolina (voor specifieke doeleinden geteelde tarwesoorten). Kamut, Bulghur en Couscous, Triticale.

Maïs, eveneens een graansoort, veroorzaakt geen schade aan de darmwand en wordt door de meeste patiënten getolereerd. Rijst is echt de favoriet voor coeliakie patiënten omdat deze door nagenoeg alle patiënten word verdragen.

De volgende gluten-vrije producten kunnen verwerkt worden tot bloem: Amarant, kikkererwten, linzen, erwten, quinoa, ragi, sorghum, soja, tapioca, teff en wilde rijst. Veel van deze bloemsoorten zijn verkrijgbaar in reform winkels.

Populaire glutenvrije oliesoorten zijn: maïsolie, pindaolie, olijfolie, koolzaadolie, sojaolie en zonnebloemolie.

Lactose
Lactose-intolerantie is een veel voorkomende reactie op (koe)melk en als gevolg dus ook op heel wat zuivelproducten. Aangezien melk een bron is van calcium, moeten mensen met Lactose-intolerantie hun dagelijkse behoefte aan calcium uit andere producten halen. Groenbladige groenten, bonen, calciumverrijkte sojamelk en calciumverrijkte 100%-sappen zijn goede calciumbronnen met voordelen die zuivelproducten niet hebben

Melk is de enige natuurlijke bron van lactose, maar wordt ook aan veel voedingsmiddelen toegevoegd. Mensen met een hele lage tolerantiegrens voor lactose moeten dan ook op lactose als additief alert zijn. Producten waar vaak toegevoegde lactose in wordt gevonden zijn:

• Brood en andere bakkerijproducten
• Ontbijtgranen (cornflakes e.d.)
• Instant aardappelpuree, soepen en ontbijtdranken
• Margarine
• Vleeswaren
• Salade dressings
• Snoep en andere snacks
• Mix voor pannenkoeken, koekjes en biscuits
• Poedervormige maaltijdvervangers

Additieven
Intolerantie voor additieven, in het bijzonder kleurmiddelen en sulfiet (E220 tot E228) komt steeds vaker voor. Additieven worden gebruikt als kleurstof, antioxidant, emulgator, stabilisator, smaakversterker of als conserveermiddelen in vis, schaaldieren en drank (wijn, bier en andere alcohol). Veel additieven zijn natuurlijke stoffen zoals vitamine C, citroenzuur of rode bieten. Niet elke natuurlijke stof is echter automatisch ongevaarlijk. Vele mensen kunnen echter daarom allergisch reageren na het eten van een product dat voedingsadditieven bevat.

Iemand die diabetes of suikerziekte heeft, verdraagt geen suiker en dient hiervoor medicatie in te nemen. Ofwel onder de vorm van tabletten, ofwel door insulinespuiten. Diabetici volgen een aangepast schema van medicatie, waarbij ze ook hun voeding dienen aan te passen.

Wanneer de suikerspiegel te laag is, hypoglycemie, kunnen volgende symptomen optreden: trillen, transpireren, snellere hartslag, slap gevoel en zelfs flauwvallen. De suikerspiegel dient te stijgen door snelle suikers tot zich te nemen zoals: chocolade, wine gums, cola, honing, enz. Wanneer de persoon niet in staat is om nog te eten of te drinken dient er intraveneus glucose ingespoten te worden. Wanneer de suiker te hoog is, hyperglycemie, dient men insuline tot zich te nemen.

Het is aangeraden om op voorhand de ouders te raadplegen over het type diabetes, het insuline schema en het tijdstip van de maaltijd. Soms is het noodzakelijk om een tussendoortje in te lassen wanneer andere kinderen geen tussendoortje krijgen. Foeriers of kookouders dienen hier ook van op de hoogte van gebracht te worden.

Daarnaast moet je er ook rekening mee houden om momenten te voorzien wanneer men insuline moet nemen. Wanneer een diabeticus symptomen vertoont van hypo- of hyperglycemie, kan de bloedsuikerwaarde gecontroleerd worden met een vingerprik.

Meer informatie over diabetes op www.diabetes-vdv.be

De meest voor de hand liggende Vleesvervangers zoals melk, kaas en ei vind je in elke supermarkt. Tegenwoordig is ook het assortiment aan klassieke vleesvervangers sterk uitgebreid: tofu, sojabrokjes, seitan, tempé of afgeleide producten zoals vegetarische burgers, sojaworstjes, gekruide tofureepjes ...

Toch bestaan er heel wat andere, creatievere (en goedkopere) manieren om aan eiwitten te geraken: granen, peulvruchten, noten, zaden en pitten kunnen, mits veelvuldige variatie en combinatie, voor volwaardige plantaardige eiwitten zorgen. Vegetarisme is nu eenmaal meer dan een stukje vlees vervangen door een burger. Voor leuke ideeën kan je een kijkje nemen in het receptendeel.

Veganisme gaat nog een stap verder. Een veganist eet geen vlees maar ook geen producten die van dieren afkomstig zijn zoals eieren, melk, kaas, gelatine, honing, dierlijk stremsel, ... Tevens gebruiken ze geen producten (o.a. kleding) die van dieren afkomstig zijn: leer, ivoor, dons, wol, ...

Vanuit religieuze opvattingen kan voeding ook bepaalde voorwaarde eisen. Joden zullen enkel koosjer eten en moslims mogen alleen voedsel eten dat halal is.

Koosjer
'Koosjere voeding' is voeding die voldoet aan de spijswetten van het jodendom. Deze wetten bepalen de toegestane vleeswaren, de rituelen vereist voor de slachting van consumptiedieren, de bereiding van gerechten en het gescheiden houden van bepaalde voedingswaren.

• Melkproducten moeten afkomstig zijn van dieren die op koosjere wijze (i.e. op een rituele manier) geslacht zijn.
• Melk- en vleesproducten dienen strikt gescheiden te blijven voor, tijdens en na bereiding.
• Melkproducten mogen ten vroegste 5 uren na vleesproducten geconsumeerd worden.
• Vleesproducten mogen ten vroegste 2 uren na melkproducten geconsumeerd worden.
• Vlees en vis mogen niet tegelijk worden gegeten, maar wel binnen één maaltijd.
• Men mag geen vlees eten van een nog levend dier.
• Brood mag geen melkproducten bevatten, noch vetten van niet-koosjere diersoorten.
• Niet-Joodse wijn is verboden, ongeacht de ingrediënten.
• Voedsel dat gekookt is door een niet-Jood mag niet worden genuttigd.

Toegestaan:

• Vlees (mits rituele slachting): Herkauwende evenhoevigen zoals rund, schaap, geit, hert
• Gevogelte zoals zoals eend, gans kip, duif, fazant en kalkoen
• Vis: vissen die vinnen en schubben hebben

Niet toegestaan:

• Aas
• Insecten met vleugels.
• Niet herkauwende of onevenhoevigen zoals kameel, varken of haas.
• Omnivoren en carnivoren
• Week- en schaaldieren zoals mossel, oester, garnaal, kreeft, krab,...
• Vis zonder vinnen of schubben zoals paling,
• Wildgevogelte, roofvogels

Halal
Halal, arabisch voor rein, is een islamitische term die aangeeft wat voor moslims toegestaan is, ook op het vlak van voedsel. Het slaat onder meer op de slachtrituelen van consumptievlees en op de soorten toegestane vleeswaren. Verder houdt het ook een verbod op alcohol in. Andere voedingswaren dienen geen speciale behandeling te ondergaan om geschikt te zijn voor halal consumptie.

Niet toegestaan:

• Vlees van carnivoren zoals roofvogels, hond, kat, krokodil, tijger, vleermuis, egel, eekhoorn, slang zijn niet toegestaan, evenmin als niet ritueel geslacht vlees.
• Varkensvlees is expliciet verboden, net als vlees van zogende jongen of zogende moederdieren. Ook varkensachtigen zoals everzwijn.
• Paardenvlees is niet verboden, doch zeer ongebruikelijk in de islamitische keuken.
• Anderen zoals tamme ezel, olifant, aap, schildpad ...
• Aaseters zoals gieren
• Alcohol is niet toegestaan voor consumptie. Alle alcoholhoudende ingrediënten zijn dus niet halal, zoals bv. azijn, wijn, likeur,...

Toegestaan:

• Vogels zoals fazantachtigen, zangvogels, loopvogels, watervogels, ...
• Hoefdieren zoals runderen, antiloop, gazelle, hert, kameel, schaap, lam, geit, wilde ezel, ...
• Haasachtigen (konijn en haas)
• Vis en zeevruchten hoeven geen rituele slachting en zijn steeds halal en dus geschikt voor consumptie. (sommige religieuze aftakkingen beschouwen garnalen niet als halal)